Þakklæti er ein einfaldasta og um leið ein öflugasta leiðin til að breyta líðan okkar.
Það kostar ekkert.
Það þarf ekki sérstakan búnað.
Það þarf ekki fullkomnar aðstæður.
Það þarf ekki að bíða eftir betri degi.
Þakklæti byrjar þar sem við erum stödd núna.
Að vera þakklát/ur þýðir ekki að allt í lífinu sé auðvelt. Það þýðir ekki að við afneitum erfiðleikum, missi, sorg, vonbrigðum eða álagi. Það þýðir ekki að við þykjumst alltaf vera glöð eða látum eins og ekkert sé að.
Þakklæti þýðir að við veljum að sjá það sem er gott, jafnvel þótt eitthvað sé erfitt.
Það er þessi hæfileiki að taka eftir ljósinu, jafnvel þegar dagurinn er grár. Að sjá litlu blessanirnar í miðju amstri. Að muna að þrátt fyrir allt sem kann að vanta, er líka margt sem hefur gildi.
Þakklæti getur fært okkur meiri hamingju, innri frið og öryggi, sérstaklega á erfiðum tímamótum. Þegar lífið er í uppnámi, þegar við finnum fyrir missi eða þegar við erum óviss um næsta skref, getur þakklæti orðið eins og akkeri. Það minnir okkur á að ekki er allt tapað. Það er enn eitthvað gott. Enn eitthvað fallegt. Enn eitthvað sem má byggja á.
Og stundum er það nóg til að taka næsta skref.
Við getum ekki alltaf valið hvað gerist í lífinu. Við ráðum ekki alltaf aðstæðum, fólki, veðri, heilsu, missi eða breytingum. En við getum smám saman lært að velja hvar við beinum athyglinni.
Og athyglin skiptir miklu máli.
Ef við horfum aðeins á það sem vantar, stækkar skorturinn.
Ef við horfum aðeins á það sem fór úrskeiðis, dofnar það sem gekk vel.
Ef við horfum aðeins á vandamálin, gleymum við styrkleikanum sem býr í okkur.
En þegar við æfum okkur í þakklæti, byrjum við að taka eftir því sem var alltaf þarna, en fór kannski fram hjá okkur.
Hlýju samtali.
Góðum kaffibolla.
Fersku lofti.
Hvíld eftir langan dag.
Brosi frá barni.
Skilaboðum frá vini.
Líkama sem ber okkur áfram.
Tækifæri til að byrja aftur.
Litlum sigri sem við hefðum áður kallað sjálfsagðan.
Þakklæti breytir ekki alltaf aðstæðunum strax, en það breytir tengingu okkar við þær. Það færir okkur úr skorti yfir í nægju. Úr spennu yfir í meiri ró. Úr sjálfvirkni yfir í meðvitund.
Og þar byrjar breytingin.
Ein einfaldasta leiðin til að rækta þakklæti er að halda þakklætisdagbók.
Það þarf ekki að vera flókið. Þú þarft ekki að skrifa langar færslur eða fallegar setningar. Þú þarft ekki að vera í sérstöku skapi eða bíða eftir merkilegum degi.
Á hverju kvöldi getur þú skrifað niður þrjú atriði sem þú ert þakklát/ur fyrir þann daginn.
Það gæti verið eitthvað stórt:
„Ég er þakklát/ur fyrir fjölskylduna mína.“
„Ég er þakklát/ur fyrir heilsuna.“
„Ég er þakklát/ur fyrir að eiga heimili.“
En það má líka vera eitthvað mjög einfalt:
„Ég er þakklát/ur fyrir góða máltíð.“
„Ég er þakklát/ur fyrir að hafa farið í göngutúr.“
„Ég er þakklát/ur fyrir hláturinn í dag.“
„Ég er þakklát/ur fyrir að hafa komist í gegnum daginn.“
Sumir dagar eru léttir og þá er auðvelt að finna eitthvað til að þakka fyrir. Aðrir dagar eru þyngri og þá þarf stundum að leita betur. En einmitt þá getur æfingin verið hvað mikilvægust.
Þegar við skrifum niður það góða, þjálfum við hugann í að sjá það góða.
Með tímanum getur þakklætisdagbók orðið eins konar fjársjóðskista. Hún geymir augnablik sem annars hefðu gleymst. Hún minnir okkur á að jafnvel á erfiðum tímum voru til litlir neistar af ljósi.
Og þegar við lesum til baka sjáum við oft mynstur:
Það var meira gott í lífinu en við héldum.
Við leitum oft langt að hamingjunni.
Við leitum í næsta markmiði.
Næsta kaupi.
Næsta ferðalagi.
Næsta áfanga.
Næsta sambandi.
Næsta breytingu.
Við segjum:
„Ég verð hamingjusöm/samur þegar…“
En þakklæti minnir okkur á að hamingjan er ekki alltaf langt í burtu. Hún er oft falin í því sem er nú þegar til staðar.
Það þýðir ekki að við eigum ekki að eiga drauma. Auðvitað eigum við að stefna áfram, vaxa, skapa og sækja í betra líf. En ef við lærum ekki að sjá það góða á leiðinni, þá er hætta á að við komumst á áfangastaðinn og finnum samt að eitthvað vantar.
Þakklæti kennir okkur að njóta ferðarinnar.
Það minnir okkur á að lífið er ekki aðeins það sem gerist seinna. Lífið er líka þessi dagur. Þessi andardráttur. Þessi stund. Þetta samtal. Þessi litla gjöf sem við hefðum getað misst af.
Hamingjan er nær en við höldum.
Stundum þurfum við bara að leita á réttum stað — innra með okkur.
Hér eru þrjú einföld skref sem geta hjálpað þér að færa meiri þakklæti, frið og gleði inn í daglegt líf.
Þú getur skrifað þau niður, prentað þau út eða haft þau í símanum. Notaðu þau þegar þú finnur að hugurinn fer í áhyggjur, gremju, samanburð eða skort.
Hvort sem þú kallar það sálina, andann, hjartað, kjarnann eða þitt sanna sjálf, þá býr innra með þér dýpri hluti sem þráir frið, kærleika, gleði og tengingu.
Þessi hluti af þér er ekki stöðugt að bera sig saman.
Hann er ekki upptekinn af því að sanna sig.
Hann þarf ekki að vera fullkominn.
Hann vill bara vera í tengingu við lífið.
Þegar við fjarlægjumst þennan innri kjarna förum við oft að lifa á sjálfstýringu. Við verðum upptekin af áhyggjum, hraða, skyldum, væntingum og ytri kröfum. Við gleymum að stoppa. Við gleymum að anda. Við gleymum að hlusta.
Þakklæti hjálpar okkur að tengjast aftur.
Þegar þú tekur eftir því sem þú ert þakklát/ur fyrir, færist athyglin frá hávaðanum og inn í hjartað. Þú byrjar að finna meira fyrir mýkt, ró og kærleika. Þú sérð heiminn ekki aðeins í gegnum það sem vantar, heldur líka í gegnum það sem er fallegt.
Þú getur spurt þig:
Hvað er gott í lífi mínu núna?
Hvað hef ég fengið sem ég vil ekki taka sem sjálfsögðum hlut?
Hvaða manneskja hefur haft jákvæð áhrif á mig?
Hvaða eiginleika í mér sjálfri/sjálfum get ég verið þakklát/ur fyrir?
Því meira sem þú æfir þakklæti, því auðveldara verður að finna þessa tengingu. Og þegar þú ert tengdari sjálfri/sjálfum þér, verður auðveldara að mæta öðrum með hlýju líka.
Þakklæti byrjar innra með þér, en það stoppar ekki þar.
Það fer að sjást í orðum þínum.
Í framkomu þinni.
Í augnaráðinu.
Í því hvernig þú hlustar.
Í því hvernig þú tekur eftir fólkinu í kringum þig.
Þannig verður þakklæti ekki bara tilfinning. Það verður lífsviðhorf.
Þegar við erum föst í skorti, áhyggjum eða neikvæðni, sjáum við oft ekki tækifærin sem eru beint fyrir framan okkur.
Við sjáum hindranir.
Við sjáum vandamál.
Við sjáum allt sem gæti klikkað.
Við sjáum ástæður til að bíða.
En þegar við förum að æfa þakklæti, breytist sjónarhornið. Hugurinn fer að opnast. Við verðum móttækilegri fyrir lausnum, hugmyndum og tækifærum.
Það er ekki vegna þess að lífið verði allt í einu fullkomið. Heldur vegna þess að við erum ekki lengur eins lokuð.
Þakklæti segir:
„Það er eitthvað gott hér.“
„Það eru möguleikar.“
„Ég hef meira en ég hélt.“
„Ég get tekið næsta skref.“
Þegar við þökkum fyrir það sem við höfum, verðum við oft sterkari í að nýta það sem kemur.
Við sjáum fólk sem vill hjálpa.
Við sjáum dyr sem standa hálfopnar.
Við sjáum eigin styrkleika skýrar.
Við sjáum að næsta skref þarf ekki að vera fullkomið til að vera rétt.
Þakklæti getur þannig kveikt eldmóð.
Það færir okkur úr stöðnun yfir í hreyfingu. Úr vonleysi yfir í möguleika. Úr „ég get þetta ekki“ yfir í „hvað ef ég prófa?“
Þú þarft ekki að sjá alla leiðina. Stundum þarftu bara að vera nógu opin/n til að sjá næsta skref.
Og þegar þú sérð það skaltu taka það.
Þakklæti tengist virðingu.
Þegar við lærum að vera þakklát fyrir eigið líf, eigin líkama, eigin reynslu og eigin innri styrk, förum við að koma betur fram við okkur sjálf. Við hættum smám saman að taka okkur sem sjálfsögðum hlut.
Við förum að sjá:
„Ég hef komist í gegnum margt.“
„Ég hef lært mikið.“
„Ég er enn hér.“
„Ég á skilið að koma fram við mig af mildi.“
Þakklæti fyrir sjálfan sig er ekki mont. Það er ekki hroki. Það er heilbrigð sjálfsvirðing.
Þú mátt vera þakklát/ur fyrir styrkleika þína.
Þú mátt vera þakklát/ur fyrir hjartað þitt.
Þú mátt vera þakklát/ur fyrir seiglu þína.
Þú mátt vera þakklát/ur fyrir það sem þú hefur lært, jafnvel af erfiðum tímum.
En þakklæti hjálpar okkur líka að sjá aðra með mildari augum.
Það þýðir ekki að við eigum að samþykkja slæma hegðun. Það þýðir ekki að við eigum að leyfa öðrum að særa okkur aftur og aftur. Það þýðir ekki að mörk skipti ekki máli.
Mörk skipta máli.
En við getum samt reynt að muna að hver manneskja ber með sér sögu. Sumir sem koma fram af reiði, kulda eða neikvæðni eru sjálfir að burðast með sársauka sem þeir hafa ekki lært að vinna úr.
Það afsakar ekki hegðunina.
En það getur hjálpað okkur að festast ekki í hatri.
Við getum valið að sjá innri kjarna fólks án þess að samþykkja allt sem það gerir. Við getum sýnt samkennd án þess að fórna sjálfsvirðingu. Við getum fyrirgefið til að losa eigið hjarta, án þess að bjóða fólki endilega aftur inn í líf okkar á sömu forsendum.
Það er stór munur þar á.
Fyrirgefning er ekki alltaf að segja:
„Það sem þú gerðir var í lagi.“
Stundum er fyrirgefning að segja:
„Ég ætla ekki að láta þetta halda áfram að eitra hjartað mitt.“
Þakklæti, virðing og fyrirgefning geta þannig unnið saman að því að færa okkur meiri frið.
Þakklæti nær ekki aðeins til þess sem er gott í dag. Það getur líka hjálpað okkur að horfa á fortíðina með meiri skilningi og framtíðina með meiri von.
Við getum verið þakklát fyrir fortíðina, ekki vegna þess að allt hafi verið auðvelt, heldur vegna þess að hún kenndi okkur eitthvað. Hún mótaði okkur. Hún sýndi okkur styrk sem við vissum kannski ekki að við hefðum.
Við getum verið þakklát fyrir nútíðina, vegna þess að hún er eina stundin sem við höfum raunverulega í höndunum. Hér getum við andað. Hér getum við valið. Hér getum við byrjað.
Og við getum verið þakklát fyrir framtíðina, jafnvel áður en við vitum hvernig hún verður. Ekki vegna þess að við stjórnum öllu, heldur vegna þess að við getum mætt henni með opnara hjarta, meiri trú og sterkari tengingu við okkur sjálf.
Þakklæti segir:
„Ég hef lifað af það sem var.“
„Ég get mætt því sem er.“
„Ég má vona það besta fyrir það sem kemur.“
Það er fallegt hugarfar.
Þakklæti er ekki bara eitthvað sem við finnum þegar allt gengur vel. Það er æfing.
Sumir dagar verða auðveldir. Aðrir dagar verða krefjandi. Það koma dagar þar sem þér finnst erfitt að finna eitthvað til að þakka fyrir. Þá má byrja mjög smátt.
„Ég er þakklát/ur fyrir að hafa vaknað.“
„Ég er þakklát/ur fyrir heitt vatn.“
„Ég er þakklát/ur fyrir rúmið mitt.“
„Ég er þakklát/ur fyrir að geta tekið einn andardrátt í einu.“
Það þarf ekki að vera stórkostlegt til að vera raunverulegt.
Þakklæti vex við notkun. Því oftar sem þú æfir það, því náttúrulegra verður það. Með tímanum fer hugurinn að leita oftar að því góða. Ekki vegna þess að þú sért að þykjast, heldur vegna þess að þú ert að þjálfa athyglina.
Og athyglin er eins og vasaljós.
Það sem þú lýsir upp verður sýnilegra.
Ein af fallegustu hugsunum um þakklæti er þessi:
Þakklæti opnar augu okkar fyrir fyllingu lífsins. Það hjálpar okkur að sjá að það sem við höfum getur verið nóg, og jafnvel meira en nóg. Það getur breytt venjulegri máltíð í veislu, húsi í heimili og ókunnugum í vin. Það hjálpar okkur að sættast betur við það liðna, finna meiri frið í deginum í dag og horfa bjartari augum til morgundagsins.
Þetta er kjarninn.
Þakklæti breytir ekki endilega hlutunum sjálfum. Það breytir hjartanu sem horfir á hlutina.
Og þegar hjartað breytist, breytist upplifunin af lífinu.
Þakklæti er ekki flótti frá raunveruleikanum. Það er leið til að mæta raunveruleikanum með opnara hjarta.
Það hjálpar okkur að sjá það góða án þess að afneita því erfiða.
Það hjálpar okkur að finna frið án þess að allt sé fullkomið.
Það hjálpar okkur að rækta gleði án þess að bíða eftir að lífið verði nákvæmlega eins og við viljum hafa það.
Þú getur byrjað í dag.
Skrifaðu niður þrjú atriði sem þú ert þakklát/ur fyrir.
Segðu einhverjum að þú kunnir að meta hann.
Taktu eftir einu fallegu augnabliki.
Þakkaðu líkamanum fyrir að bera þig áfram.
Þakkaðu sjálfri/sjálfum þér fyrir að halda áfram.
Því þakklæti er ekki bara hugsun.
Það er val.
Það er æfing.
Það er leið til að lifa.
Og þegar þú ferð að rækta þakklæti reglulega, getur lífið farið að breytast á hljóðlátan en djúpan hátt.
Meiri ró.
Meiri gleði.
Meiri tenging.
Meiri friður.
Meiri meðvitund um það góða sem var þegar til staðar.
Hamingjan er oft nær en við höldum.
Stundum byrjar hún á tveimur einföldum orðum:
Takk fyrir.