
Í jákvæðri sálfræði er mikið fjallað um jákvæð inngrip. Þar er átt við fjölbreyttar aðferðir, æfingar og verkfæri sem hafa verið þróuð á grundvelli rannsókna á því hvað stuðlar að aukinni vellíðan, velgengni og hamingju.
Jákvæð inngrip byggja á þeirri hugmynd að einstaklingar geti haft raunveruleg áhrif á eigin líðan með meðvituðum aðgerðum. Þau hjálpa fólki að beina athyglinni að því sem styrkir það, eflir og nærir. Með slíkum inngripum er markmiðið ekki að hunsa erfiðleika eða neikvæðar tilfinningar, heldur að byggja upp jákvæðar hugsanir, jákvæðar tilfinningar og jákvæða hegðun sem styður við betra líf.
Ein þekkt kenning innan jákvæðrar sálfræði gengur út frá því að um 50% hamingju okkar ráðist af erfðum og um 10% af ytri aðstæðum. Eftir standa þá um 40% sem við getum haft áhrif á með eigin vali, venjum, viðhorfi og hegðun. Þetta er bæði uppörvandi og mikilvægt, því það sýnir að við erum ekki aðeins mótuð af aðstæðum okkar, heldur getum við sjálf tekið virkan þátt í að bæta líðan okkar og auka lífsgæði.
(Hefferon & Boniwell, 2011)
Jákvæð inngrip eru því mikilvæg verkfæri jákvæðrar sálfræði. Þau geta aukið jákvæðar tilfinningar, eflt hamingju og hjálpað einstaklingum að nýta styrkleika sína á markvissan hátt. Þegar við notum styrkleika okkar meðvitað finnum við oft fyrir meiri orku, aukinni ánægju, sterkari sjálfsmynd og meiri lífsgleði.
(Seligman, Steen, Park og Peterson, 2005)
Það er mikilvægt að hafa í huga að jákvæð inngrip eru ekki aðeins ætluð þeim sem líður vel og vilja líða enn betur. Þau geta gagnast öllum sem vilja efla vellíðan sína, óháð því hvar þeir eru staddir í lífinu hverju sinni. Inngripin geta hjálpað fólki að koma auga á það sem er gott, styrkja það sem þegar er til staðar og byggja smám saman upp meiri seiglu, von og ánægju.
Rannsóknir benda til þess að jákvæð inngrip geti haft raunveruleg áhrif. Í safngreiningu Sin og Lyubomirsky frá árinu 2009, þar sem skoðaðar voru niðurstöður úr rannsóknum með rúmlega 4.000 þátttakendum, kom fram að bæði heilbrigðir einstaklingar og einstaklingar sem glímdu við þunglyndi nutu góðs af þátttöku í jákvæðum inngripum. Einnig kom fram að inngrip sem stóðu yfir í meira en fjórar vikur en skemur en tólf vikur virtust oft skila betri árangri.
(Hefferon & Boniwell, 2011)
Sonja Lyubomirsky hefur einnig fjallað um mikilvægi þess að jákvæð inngrip henti þeim einstaklingi sem á að nota þau. Hún bendir á að ekki sé hægt að nota sömu aðferð fyrir alla. Inngrip þurfa að falla að markmiðum, gildum, persónuleika, styrkleikum og aðstæðum hvers og eins. Þess vegna getur verið gagnlegt að bjóða fólki upp á lista yfir möguleg verkefni og leyfa því sjálfu að velja það sem því líst best á og telur hafa þýðingu fyrir sig.
Þegar fólk fær að velja inngrip sem höfða til þess sjálfs aukast líkurnar á að það haldi áfram og nái árangri. Einnig er mikilvægt að fólk upplifi ekki sektarkennd ef það nær ekki að framkvæma verkefni á tilsettum tíma. Betra er að byrja smátt, byggja upp góðar venjur í rólegheitum og leyfa ferlinu að þróast á mannlegan og raunhæfan hátt.
(Lyubomirsky, 2011)
Í bókinni Happier fjallar Dr. Tal Ben-Shahar um leiðir til að auka hamingju og vellíðan. Ráð hans byggja á rannsóknum jákvæðrar sálfræði og minna okkur á að hamingja er ekki endilega stórt lokamarkmið, heldur eitthvað sem við getum ræktað í daglegu lífi með litlum, meðvituðum skrefum.
Meðal þess sem hann leggur áherslu á er núvitund, sem hjálpar okkur að kyrra hugann og vera meira til staðar í eigin lífi. Hann bendir einnig á mikilvægi þakklætis, því þakklæti getur breytt hugarfari okkar og beint athyglinni að því sem er gott, jákvætt og nærandi.
Góðar venjur skipta líka miklu máli, þar sem þær skapa stöðugleika, frelsi og aukna sjálfsvirðingu. Að sama skapi er mikilvægt að læra að mistakast. Mistök eru ekki endapunktur, heldur hluti af lærdómsferli og vexti. Þegar við hættum að óttast mistök getum við leyft okkur að prófa, þroskast og halda áfram.
Ben-Shahar leggur einnig áherslu á að við frestum ekki hamingjunni. Það skiptir máli að forgangsraða því sem vekur góðar tilfinningar og gefur lífinu merkingu hér og nú. Hann bendir á að stundum sé minna meira; að njóta þess sem við gerum af athygli og nærveru getur verið verðmætara en að reyna að gera of margt í einu.
Hreyfing er einnig mikilvægur þáttur í vellíðan. Best er að finna hreyfingu sem okkur líkar við og getum séð fyrir okkur sem hluta af daglegu lífi. Þá verður hún ekki kvöð, heldur nærandi venja sem styður bæði líkama og huga.
Að leyfa sér að vera mannlegur er sömuleiðis lykilatriði. Við þurfum að geta gengist við tilfinningum okkar, bæði þeim jákvæðu og þeim erfiðu. Heilindi og gildi skipta einnig máli, því þegar við lifum í samræmi við eigin gildi styrkist sjálfsvirðing okkar og innri ró.
Að lokum leggur Ben-Shahar áherslu á mikilvægi þess að gefa af sér. Þegar við leggjum gott til annarra, sýnum hlýju og gefum án þess að ætlast alltaf til einhvers í staðinn, eykst ekki aðeins vellíðan annarra heldur einnig okkar eigin.
(Ben-Shahar, 2007)
Jákvæð inngrip minna okkur því á að vellíðan er ekki eitthvað sem gerist eingöngu af sjálfu sér. Hún er eitthvað sem við getum ræktað, styrkt og þjálfað. Með litlum skrefum, meðvitaðri athygli og vilja til að byggja upp það góða í lífinu getum við haft jákvæð áhrif á eigin hamingju og lífsgæði.